قول ديگرى نقل مىكند : آيهء نسخ نشده و آيهء بعد آن بيان صدقه را مىكند كه صدقه غير مالى - مانند نماز و غيره - نيز كافى است . ولى بر اين بيان ايراد وارد شده كه اين قسم تأويلات خالى از تكلف نيست و عرف لغت آن را نمىپذيرد زيرا صدقه در عرف مسلما در بذل مالى به كار مىرود « 1 » . اين اقوال ، آراى گروهى از قائلين به نسخ بود كه نقل شد و اما آنچه به نظر مىرسد اينكه : آيهء دوم ، به تنهائى و بدون اخبارى كه در تفسير آيه وارد شده دلالت مىكند بر اينكه آن ، ناسخ آيهء اول است ، و در اين آيهء صحابه مورد توبيخ قرار گرفته‌اند و سپس به آنان اجازه داده شده كه بدون صدقه با آن حضرت مناجات و صحبت سرى نمايند ولى به شرط اينكه اقامه نماز و غيره بنمايند چنانچه در آيه ذكر شده است ، قابل يادآورى است كه وجوب صدقه مخصوص كسانى بوده كه قدرت بر صدقه داشته‌اند و اما بر كسى كه قدرت بر صدقه نداشته واجب نبوده است . در ذيل اين بحث مناسب است اشاره شود به اينكه ترك صدقه قبيح بوده چنانچه از توبيخى كه در آيه بعد شده استفاده مىشود و معلوم است توبيخ را بر امر قبيح مىنمايند نه بر كار مباح و سرّ آن نيز معلوم است زيرا كسى كه حضور پيغمبر اسلام مىرسيده و از بركات محضرش استفاده مىنموده هر گاه بر او واجب كنند كه صدقه بدهد و او براى حب مال آن را ندهد و به حضور پيامبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) نيز نرسد و خود را براى مقدارى مال دنيا ، از بركات زيارت محروم نمايد ، كار قبيحى را انجام داده است . در اينجا اين سؤال پيش مىآيد كه چرا متمكنين از صحابه هيچ يك حاضر به دادن صدقه نشدند جز على بن ابى طالب ( عليه السلام ) ؟ با اينكه آن حضرت تمكن مالى نداشت چنانچه در رواياتى كه از طريق شيعه و غير شيعه وارد شده آمده است و از باب نمونه تعدادى از آن را نقل مىكنيم : 1 - مرحوم سيد بحرانى از على بن ابراهيم از ابى بصير و او از امام صادق ( عليه السلام ) نقل مىكند : از امام ( عليه السلام ) پرسيدم آيهء « إِذا ناجَيْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْواكُمْ صَدَقَةً » چگونه بوده ؟ فرمود : على بن ابى طالب ( عليه السلام ) قبل از زيارت پيغمبر صدقه مىداد سپس اين آيه با آيهء « أَ أَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا . . . » نسخ شد « 2 » .

--> ( 1 ) مناهل العرفان ، ج 2 ، ص 164 . ( 2 ) تفسير برهان ، ج 4 ، ص 309 .